Adalet Bakanlığından:
Adlî Yargı Hâkim ve
Savcı Adayları ile İdarî Yargı Hâkim Adaylarının Meslek Öncesi Eğitimlerinin
Yaptırılmasının Esas ve Usullerine İlişkin Yönetmelik
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, adlî yargı hâkim ve savcı adaylığı ile idarî yargı hâkim adaylığına atananları, mesleğin ifası için gereken bilgi ve beceriye sahip, tarafsızlık duygusu ve meslek onuru ile adalet anlayışı gelişmiş, kültürel birikimi olan, mesleğin yazılı olan veya olmayan etik ilkelerine bağlı, araştırma ve inceleme yeteneğini kazanmış, temel hukuk ilkelerini kavramış, hukukî uyuşmazlıkları yorumlayıp çözüm üretebilen kişiler olarak hâkim ve savcılığa hazırlamaktır.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, adlî yargı hâkim ve savcı adayları ile idarî yargı hâkim adaylarının meslek öncesi eğitimlerinin esas ve usulleri ile diğer hususları düzenler.
Dayanak
"MADDE 3 – Bu Yönetmelik, 23/7/2003 tarihli ve 4954
sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanununun 28, 30 ve Geçici 10’uncu maddeleri
ile 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 10’uncu
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır."
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen:
a) Bakanlık: Adalet Bakanlığını,
b) Genel Müdürlük: Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünü,
c) Genel Müdür: Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürünü,
d) Akademi: Türkiye Adalet Akademisini,
e) Başkan: Türkiye Adalet Akademisi Başkanını,
f) İlgili başkan yardımcısı: Türkiye Adalet Akademisi başkan yardımcısını,
g) Eğitim Merkezi: Türkiye Adalet Akademisi Eğitim Merkezini,
h) Müdür: Türkiye Adalet Akademisi Eğitim Merkezi Müdürünü,
ı) İlgili
müdür yardımcısı: Türkiye Adalet Akademisi Eğitim Merkezi müdür yardımcısını,
i) Aday: Adlî yargı hâkim ve savcı adayları ile idarî yargı hâkim adaylarını,
j) Diğer adalet daireleri: İcra ve iflâs müdürlükleri, ceza infaz kurumları ve tutukevleri ile noterlikleri
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Meslek Öncesi
Eğitimin Hedefleri, Sorumluluk, Gözetim ve Aday Dosyası
Eğitimin
Hedefleri
Madde 5- Meslek öncesi eğitimin hedefleri aşağıda gösterilmiştir:
a) Adaylara hâkimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği bilgi ve beceriyi kazandırmak ve bunu davranış hâline getirmelerini sağlamak,
b) Adayları mesleğin gerektirdiği tarafsızlık, onur ve adalet anlayışına sahip kişiler olarak yetiştirerek hâkimlik ve savcılık mesleğine hazırlamak,
"c) Adaylara yükseköğrenimde edindikleri bilgileri
uygulamaya aktarıp mukayeseli hukuktan ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
kararlarından da yararlanarak, hukukî uyuşmazlıkları yorumlayıp çözüm
üretmelerinin esas ve yöntemlerini göstermek,"
d) Adaylara hukukun temel kavram ve ilkelerini vermek,
e) Adaylara adlî yazışma kuralları ile karar metinlerinin yazımına ilişkin esas ve usulleri öğretmek,
f) Adayların meslekî konular dışındaki bilgi ve görgülerinin artırılmasını sağlamak,
g) Adayların insan haklarına saygılı, hak ve adalet duygusuna sahip kişiler olarak yetişmelerini sağlamak,
h) Adayların meslek etiğini kazanarak mesleğin yazılı olan veya olmayan kurallarına uygun hareket etmelerini sağlamak,
ı) Adayları toplumun güven ve saygısını kazanacak kişiler olarak yetiştirmek,
i) Adaylara çalışma disiplinine uyma alışkanlığını kazandırmak ve yeteneklerini geliştirici faaliyetlerde bulunmak.
Sorumluluk
Madde 6- Adaylar meslek öncesi eğitim faaliyetlerine düzenli olarak devam etmek, çalışma saatlerine uymak ve yetişmeleri hususunda verilen görevleri yapmak zorundadırlar.
Gözetim ve Denetim
Madde 7- Adaylar;
a) Bütün eğitim dönemlerinde Bakanlığın,
"b) Hazırlık eğitimi ile son eğitim döneminde Müdürün,
c)
Adlî yargıda görev yaptıkları yer adlî yargı ilk derece mahkemesi adalet
komisyonu başkanı ve Cumhuriyet başsavcısı ile ilgili staj mahkemesinin başkan
veya hâkiminin,"
d) İdarî yargıda görev yaptıkları yer idarî
yargı adalet komisyonu başkanı ile staj yaptıkları mahkeme başkanının,
e) Yargıtayda Yargıtay
Birinci Başkanı ve staj Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında yapılıyorsa
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, dairede ise daire başkanının,
f) Danıştayda Danıştay Başkanı ile staj yaptıkları daire başkanının,
g) İl valiliklerinde staj yaptıkları yer idarî yargı adalet komisyonu başkanının,
h) Yabancı dil eğitimi için yurt dışına gönderildiklerinde Genel Müdürün
gözetim ve denetimine tâbidirler.
Adayların Sicili ve Tutulacak Dosyalar
Madde 8- Adaylara sicil numarası verilir ve Genel Müdürlükte haklarında gizli ve açık sicil dosyaları ile özlük dosyası tutulur.
Gizli sicil dosyasına Hâkimler ve Savcılar Kanununun
11’inci maddesi uyarınca, meslek öncesi eğitim süresince görev yaptıkları
yerlerde "9’uncu" maddede belirtilenler tarafından ayrı ayrı düzenlenecek Yönetmelik
ekindeki (1) ve (2) numaralı gizli fişler ve varsa adalet müfettişleri
tarafından düzenlenen (3) numaralı gizli fişler ile diğer gizli belgeler
konulur.
Açık sicil dosyasına adayın kimliği, öğrenim durumu, bildiği yabancı dil, meslekî eserleri ve yazıları, aile durumu, staj yaptığı yerler, izin, rapor, disiplin ve ceza soruşturması ve sonuçları, askerlik durumu, başka görevlerde geçen hizmetleri gibi hususlar kaydolunur.
Özlük dosyasına açık sicilde yer alan bilgilere ait belgeler ile diğer belgeler konulur.
Adaylar Hakkında Düzenlenecek Belgeler
"MADDE
9 – Her adayın görevini yapmakta gösterdiği kabiliyet ve başarısı ile görevine
bağlılığı ve ahlâkî gidişinin değerlendirildiği (1) numaralı gizli fiş;
hazırlık ve son eğitim dönemleri bitiminde ilgili başkan yardımcısı, müdür ve
ilgili müdür yardımcısı, staj döneminde ise o dairedeki staj süresinin sonunda
ilgili Cumhuriyet savcısı veya staj mahkemesi başkan ya
da hâkimi, Yargıtayda
ilgili daire başkanı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Danıştayda ilgili daire başkanı tarafından ayrı ayrı düzenlenir. İdarî yargı hâkim adaylarının il valiliği
stajında ise, (1) numaralı gizli fiş il valisinin mütâlaası alınarak bölge
idare mahkemesi başkanı tarafından doldurulur.
Adaylar
hakkında düzenlenen (1) numaralı gizli fişler arasındaki farklılıkların
değerlendirildiği ve kişisel görüş ve kanaatlerin yer aldığı (2) numaralı gizli
fiş; adlî yargıda birinci ve ikinci kısım eğitim sürelerinin sonunda ayrı ayrı olmak üzere Başkan ve adalet komisyonu başkanı, idarî
yargıda son eğitim dönemi bitiminde Başkan, staj dönemi sonunda ise adalet
komisyonu başkanı tarafından düzenlenir.
Adaylar
bulundukları staj merkezlerinde teftiş yapılması halinde, hangi mahkemede staj
yaptığına bakılmaksızın en çok bir ay süreyle, teftiş konuları üzerinde adalet
müfettişlerince çalıştırılarak, haklarında (3) numaralı gizli fiş doldurulur.
Cumhuriyet
başsavcılıklarında, diğer adalet dairelerinde ve staj mahkemelerinde hangi sıra
ve ne kadar süre ile staj yapacaklarına ilişkin (4) numaralı fiş, adlî veya
idarî yargı adalet komisyonlarınca düzenlenerek staja başlayan adaya verilir.
(1)
ve (2) numaralı gizli fişlerden;
a)
Adlî yargı adayları için; Cumhuriyet başsavcılıkları, diğer adalet daireleri ve
staj mahkemeleri ile Akademide düzenlenenler birinci ve ikinci kısım eğitim
sürelerinin sonunda ayrı ayrı, Yargıtayda
düzenlenenler hemen,
b) İdarî yargı adayları için; Danıştayda
düzenlenenler hemen, Akademide düzenlenenler son eğitim döneminin, staj
mahkemelerinde düzenlenenler staj döneminin sonunda
Genel
Müdürlüğe gönderilir.
Adaylar
hakkında adalet müfettişlerince düzenlenen (3) numaralı gizli fişler Genel
Müdürlüğe hemen gönderilir.
Ayrıca,
adayların Cumhuriyet başsavcılıkları ve staj mahkemelerinde hazırladıkları
karar suretleri ve diğer işlemlere ilişkin belgeler adalet komisyonlarında
tutulan aday sicil dosyasına konulur."
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Meslek Öncesi
Eğitimin Dönemleri
Meslek Öncesi Eğitimin Dönemleri ve
Süreleri
"MADDE
10 – Meslek öncesi eğitim süresi iki yıl olup aşağıdaki dönem ve sürelerde
yaptırılır:
a)
Adlî yargıda meslek öncesi eğitim iki kısma ayrılır.
1)
Birinci kısım meslek öncesi eğitim, adlî yargı hâkim ve savcı adaylığına
atanmakla başlar ve adayların tümüne aynı meslek öncesi eğitim programı
uygulanır. Bu kısımda hazırlık eğitim dönemi dört ay, genel staj dönemi sekiz
aydır.
2)İkinci
kısım meslek öncesi eğitim, adlî yargı hâkim ve savcı adaylarının, teşkilâtın
ihtiyaç durumu ile 9 uncu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları
gereğince doldurulan belge ve raporlar esas alınarak, imkânlar ölçüsünde adayların
istekleri göz önünde bulundurulmak ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun da
görüşü alınmak suretiyle, Bakanlıkça hâkimliğe veya Cumhuriyet savcılığına
atanacak şekilde ayrılmaları ile başlar ve bu şekilde ayrılan adaylara meslek
öncesi eğitim programı ayrı ayrı uygulanır. Bu kısımda görev stajı dönemi sekiz ay, son
eğitim dönemi ise dört aydır.
b)
İdari yargıda meslek öncesi eğitim;
1)
Hazırlık eğitim dönemi dört ay,
2)
Staj dönemi onaltı
ay,
3)
Son eğitim dönemi dört ay
olmak
üzere üç dönemi kapsar.
Staj
döneminin son altı ayında adaylar yabancı dil eğitimi için, 15/9/2004 tarihli
ve 25584 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Adlî Yargı Hâkim ve Savcı Adayları
ile İdarî Yargı Hâkim Adaylarının Yabancı Dil Eğitimi İçin Yurt Dışına
Gönderilme Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde yurt dışına gönderilebilir."
Meslek
Öncesi Eğitimin Yaptırılacağı Yerler
Madde 11- Adayların;
a) Hazırlık ve son dönem eğitimleri Eğitim Merkezinde,
b) Staj dönemi eğitimleri adlî yargı hâkim ve savcı adayları için ağır ceza mahkemelerinin, idarî yargı hâkim adayları için bölge idare mahkemelerinin bulunduğu staj merkezlerinde,
c) Adlî yargı hâkim ve savcı adaylarının stajları;
1) Cumhuriyet başsavcılıklarında,
2) Diğer adalet dairelerinde,
3) Staj mahkemelerinde,
4) Yargıtayda,
d) İdarî yargı hâkim adaylarının stajları;
1) Danıştayda,
2) İdare mahkemelerinde,
3) Vergi mahkemelerinde,
4) Bölge idare mahkemelerinde,
5) İl valiliklerinde
yaptırılır.
Adayların
Eğitim Merkezine Alınmaları
Madde 12- Adayların Eğitim Merkezine alınmaları Akademinin görüşüne göre Genel Müdürlük tarafından sağlanır.
Ankara dışında staj yapan adaylardan Eğitim Merkezine alınacakların naklen atamaları Ankara’ya yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
İzin
Madde 13- Eğitimde bir yılını tamamlamış olan adaylar, yirmi gün yıllık izin kullanabilirler.
Meslek
Öncesi Eğitimden Sayılmayan Süreler
Madde
14- Adayların her yıl için hastalık
sebebi ile izinli geçirdikleri onbeş günü aşan
süreler ile meslek öncesi eğitime başladıktan sonra muvazzaf askerlik hizmetini
yapmak üzere görevinden ayrılmaları durumunda askerlik sebebiyle geri kalan
süreleri meslek öncesi eğitimden sayılmaz.
Eğitimden
Sayılmayan Sürelerin Tamamlattırılması
Madde 15- Adayların eğitimden sayılmayan süreleri staj dönemine ait ise staj merkezlerinde, hazırlık veya son eğitim dönemine ait ise durumlarına uygun ilk eğitim grubuna dahil edilerek Eğitim Merkezinde tamamlattırılır.
Hazırlık veya son eğitim dönemlerindeki eksik eğitimlerini tamamlaması gerekenler ayrı bir grup açmayı gerektirecek sayıya ulaşmış ise bunlar için ilk eğitim grubu beklenmeksizin eğitim yaptırılabilir. Her hâlde bu eğitime tabi tutulma süreleri, meslek öncesi eğitim süresini geçemez.
Adaylık Süresi İçinde Göreve Son Verme
Madde 16- Adayın;
a) Adaylığa atanma niteliklerinden herhangi
birini taşımadığının sonradan anlaşılması,
b) Adaylığa alındıktan sonra bu niteliklerden herhangi birini yitirmesi,
c) Adaylık süresi içindeki davranışlarında
hâkimlik ve savcılık mesleğiyle bağdaşmayacak tutumlarının, göreve
devamsızlığının, bilgi ve iş yapma kabiliyeti bakımından yeterli olmadığının
düzenlenen (1), (2) ve (3) numaralı gizli fişlerle gerekçeli olarak ve
birbirini teyit edecek şekilde tespit edilmesi
hâllerinde adaylığına Bakanlıkça son verilir.
Hâkimler ve Savcılar Kanununun 8’inci maddesinin (h) bendinde belirtilen fiillerden dolayı haklarındaki soruşturma veya kovuşturma sebebiyle adaylıklarına son verilenlerden haklarında takipsizlik kararı veya son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair karar veya beraat hükmü verilenler, anılan Kanunda belirtilen niteliklere sahip olmaları şartıyla adaylığa yeniden alınabilirler.
Bu durumdaki adayların eğitimlerinde noksan kalan süreleri bu Yönetmeliğin 15’inci maddesine göre tamamlattırılır.
Adayların Statüsü
Madde 17- Adaylar Devlet Memurları Kanunundaki Genel İdare Hizmetleri Sınıfına dahil olup, hâkimlik ve savcılığın sınıf ve derecelerine dahil değildirler. Adaylar hakkında Türkiye Adalet Akademisi Kanunu, Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile Devlet Memurları Kanunun Hâkimler ve Savcılar Kanununa aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
Mecburî
Hizmet
"MADDE
18 – Adaylar meslek öncesi eğitim süresi
kadar mecburî hizmetle yükümlüdürler.
Meslek
öncesi eğitimini tamamlamadan görevden ayrılanlar ile meslek öncesi
eğitimlerini tamamlayıp, mesleğe kabul edildikten sonra meslek öncesi eğitim süresi
kadar çalışmadan görevden ayrılanlar, meslek öncesi eğitimleri sırasında
kendilerine ödenen aylık, ödenek, tazminatlar ile her türlü ödemelerin, mecburi
hizmetin eksik kalan kısmı ile orantılı miktarını iki kat olarak ödemek
zorundadırlar.
Mecburi
hizmetle ilgili olarak, Türkiye Adalet Akademisi Kanunu ile Hâkimler ve
Savcılar Kanununda hüküm bulunmayan hallerde, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu hükümleri uygulanır."
Muvazzaf Askerlik Hizmetinin Değerlendirilmesi
Madde 19- Muvazzaf askerlik hizmeti adaylığa atanmada ve meslek öncesi eğitim süresinde değerlendirilemez.
Adayların muvazzaf askerlikte geçen süreleri hâkimlik ve savcılığa atanmaları hâlinde kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinde değerlendirilir.
Meslek Öncesi Eğitim Sonunda Yapılan Sınavda Başarısız Olanlar
Madde 20- Meslek öncesi eğitim sonunda ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılan yazılı sınavlarda başarısız oldukları kabul edilenler, sınav sonuçlarının kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde talep etmeleri, Devlet memuru olmalarında herhangi bir sakınca bulunmaması ve boş kadro bulunması hâllerinde Bakanlıkça merkez veya taşra teşkilatında genel idare hizmetleri sınıfında durumlarına uygun bir kadroya atanabilirler. Aksi hâlde bunların adaylığına Bakanlıkça son verilir.
Kaldırılan Yönetmelik
Madde 21- 15/11/1989 tarihli ve 20343 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren Hâkim ve Savcı Adayları Eğitim Merkezinin Kuruluş
ve Görevleri Hakkındaki Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelik yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1- Bu
Yönetmelik yürürlüğe girdiği tarihten önce adaylığa atananların meslek öncesi
eğitimleri, 6/6/1985 tarih ve 3221 sayılı Hâkim ve Savcı Adayları Eğitim
Merkezi Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 8’inci maddesinde öngörülen sürelere
uyulmak suretiyle yapılır.
"GEÇİCİ
MADDE 2 – 30/1/2006 tarihinden önce yapılan adlî yargı hâkim ve savcı adaylığı
ile idarî yargı hâkim adaylığı sınavlarında başarılı olup adaylığa atanmaya hak
kazananlar için Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 30/1/2006 tarihli ve 26
sayılı kararı uyarınca meslek öncesi eğitim süresi bir yıl olarak uygulanır.
Bir yıllık sürenin hesaplanmasında, bu Yönetmeliğin 9’uncu maddesinin üçüncü
fıkrası ile Yönetmeliğin 13’üncü ve
14’üncü maddeleri hariç olmak üzere diğer maddelerinde, Adlî Yargı Hâkim ve
Savcı Adayları ile İdarî Yargı Hâkim Adaylarının Staj Dönemi ile Staj
Mahkemelerine İlişkin Yönetmelikte ve İdarî Yargı Hâkim Adaylarının İl
Valiliklerinde Yapacakları Staj Hakkında Yönetmelikte öngörülen süreler, yarı oranında
indirilerek aşağıdaki şekilde uygulama yapılır.
a)
Adlî yargı hâkim ve savcı adaylarından meslek öncesi eğitimlerinin;
1)
Bir yılını tamamlayıp hazırlık eğitimini ve Yargıtay stajını yapmış olanlar,
diğer stajlarını tamamlayıp tamamlamadıklarına bakılmaksızın, bu Yönetmeliğin
10’uncu maddesine göre hâkimliğe veya Cumhuriyet savcılığına atanacak şekilde
ayrılarak, adaylığa en önce atanandan başlanmak ve Akademinin eğitim programı
dikkate alınmak suretiyle son dönem eğitimini yapmak üzere görevlendirilirler.
Akademide görevlendirilemeyenler ise, görevlendirme yapılıncaya kadar, görev
stajına devam ederler.
2)
Altı ayını tamamlayanlar, hazırlık eğitimini tamamlayıp tamamlamadıklarına
bakılmaksızın bu Yönetmeliğin 10’uncu maddesine göre hâkimliğe veya Cumhuriyet
savcılığına atanacak şekilde ayrılarak görev stajına başlatılırlar. Bu durumda
hazırlık eğitimini yapmamış olanlar, adaylığa en önce atanandan başlanmak ve
Akademinin eğitim programı dikkate alınmak suretiyle hazırlık eğitimine, onuncu ayın sonunda ise son dönem
eğitimine alınırlar.
3)
Altı ayını tamamlamayanlar, öncelikle Akademinin eğitim programı dikkate
alınmak suretiyle hazırlık eğitimine çağrılırlar. Bu durumda olanlar altı ayını
tamamlamaları ve hazırlık eğitimini yapmalarını müteakip, bu Yönetmeliğin
10’uncu maddesine göre hâkimliğe veya Cumhuriyet savcılığına atanacak şekilde
ayrılarak görev stajına başlatılırlar.
b)
İdarî yargı hâkim adaylarından meslek öncesi eğitimlerinin;
1)
Bir yılını tamamlayıp hazırlık eğitimi ile Danıştay ve il valiliği stajını
yapmış olanlar, diğer stajlarını tamamlayıp tamamlamadıklarına bakılmaksızın,
adaylığa en önce atanandan başlanmak ve Akademinin eğitim programı dikkate
alınmak suretiyle son dönem eğitimini yapmak üzere görevlendirilirler.
2)
Bir yılını tamamlayıp hazırlık eğitimini bitiren, ancak Danıştay ve il valiliği
stajını yapmamış olanlar, diğer stajlarını tamamlayıp tamamlamadıklarına
bakılmaksızın, sırasıyla Danıştay ve il valiliği stajına gönderilirler ve bu
stajlarını tamamladıklarında adaylığa en önce atanandan başlanmak ve Akademinin
eğitim programı dikkate alınmak suretiyle son dönem eğitimini yapmak üzere
görevlendirilirler.
3)
Bir yılını tamamlamayanlar, hazırlık eğitimi ile Danıştay ve il valiliği
stajını yapmış olmak ve onuncu ayını bitirmek kaydıyla, adaylığa en önce
atanandan başlanmak ve Akademinin eğitim programı dikkate alınmak suretiyle son
dönem eğitimini yapmak üzere görevlendirilirler.
Bu
maddeye göre yapılacak indirime ilişkin
hesaplamalarda, küsurlu süreleri tam gün esasına göre belirlemek için
tamamlama veya eksiltme yapmaya, ilgisine göre Yargıtay, Danıştay, Bakanlık,
Akademi ve adalet komisyonları
yetkilidir."
"GEÇİCİ
MADDE 3 – 4954 sayılı Kanunun Geçici 10’uncu maddesi uyarınca, 24/12/2005
tarihi ile 24/12/2010 tarihi arasında kalan beş yıllık süre içerisinde
yapılacak sınavlarda başarılı olup adaylığa atanmaya hak kazananlar için meslek
öncesi eğitim süresinin bir yıla indirilmesi, her dönem başında ve adayların
göreve başlamalarından önce Bakanlığın teklifi ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek
Kurulunun kararıyla uygulanır. Bir yıllık sürenin hesaplanmasında, bu
Yönetmeliğin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrası ile Yönetmeliğin 13’üncü ve
14’üncü maddeleri hariç olmak üzere diğer maddelerinde, Adlî Yargı Hâkim ve
Savcı Adayları ile İdarî Yargı Hâkim Adaylarının Staj Dönemi ile Staj
Mahkemelerine İlişkin Yönetmelikte ve İdarî Yargı Hâkim Adaylarının İl
Valiliklerinde Yapacakları Staj Hakkında Yönetmelikte öngörülen süreler, yarı
oranında indirilerek uygulanır.
Yukarıdaki
fıkra uyarınca alınan karar, adaylar meslek öncesi eğitime başlamadan önce
Akademiye ve ilgili adlî veya idarî yargı adalet komisyonlarına bildirilir.
Akademi ile komisyonlar bu karar doğrultusunda eğitim programını yaparlar.
Bu
maddeye göre yapılacak indirime ilişkin
hesaplamalarda, küsurlu süreleri tam gün esasına göre belirlemek için
tamamlama veya eksiltme yapmaya, ilgisine göre Yargıtay, Danıştay, Bakanlık,
Akademi ve adalet komisyonları
yetkilidir."
Yürürlük
Madde 22- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 23- Bu Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.
---------------------------------------------------------0-------------------------------------------------------
Adalet
Bakanlığından:
Adlî Yargı Hâkim ve
Savcı Adayları ile İdarî Yargı Hâkim Adaylarının Staj Dönemi ile
Staj Mahkemelerine
İlişkin Yönetmelik
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, adlî yargı hâkim ve savcı adaylığı ile idarî yargı hâkim adaylığına atananlara, mesleğin ifası için gereken bilgi ve beceriyi kazandırmak amacıyla yaptırılacak olan stajın dönemi ve mahkemelerindeki stajla ilgili hususları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik; adlî yargı hâkim ve savcı adayları ile idarî yargı hâkim adaylarının meslek öncesi eğitimlerinin staj dönemini ve adlî yargı hâkimlik ve savcılık, idarî yargı hâkimlik ile avukatlık stajının hangi mahkemelerde yapılacağına ilişkin esasları düzenler.
Dayanak
"MADDE
3 – Bu Yönetmelik, 23/7/2003 tarihli ve 4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi
Kanununun 28 ve 30’uncu maddeleri ile 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hâkimler
ve Savcılar Kanununun 10’uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır."
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen:
a) Staj: Adlî yargı hâkim ve savcı adayları ile idarî yargı hâkim adaylarının staj dönemini,
b) Akademi: Türkiye Adalet Akademisini,
c) Personel Genel Müdürlüğü: Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünü,
"d) Komisyon: Adlî yargı ilk derece
mahkemesi adalet komisyonları ile idarî yargı adalet komisyonlarını,
e) Diğer adalet daireleri: İcra ve iflâs müdürlükleri, ceza infaz kurumları ve tutukevleri ile noterlikleri,
f) Genel staj: Adlî yargı hâkim ve savcı
adaylarının hâkimlik ve Cumhuriyet savcılığı görevi ayrımı yapılmaksızın
birlikte yaptıkları stajı,
g) Görev stajı: Adlî yargı hâkim ve savcı
adaylarının hâkimlik ve Cumhuriyet savcılığı görevi ayrımına göre yaptıkları
stajı"
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Adayların
Çalışma Esasları, Staj Süresi, Staj Mahkemelerinin Tespiti
Adlî Yargı Hâkim ve Savcı Adaylarının Çalıştırılma Esasları
Madde 5- Adlî yargı hâkim ve savcı adaylarının stajları
aşağıdaki esaslar dahilinde yaptırılır:
a) Hâkim veya
Cumhuriyet başsavcısının nezareti altında mahkeme veya Cumhuriyet başsavcılığı
kalemlerinde çalıştırılır. Ancak, bir defa görmekle öğrenilebilecek işler
devamlı yaptırılamaz.
b) Duruşmalarda,
keşif, tespit ve otopsilerde hazır bulundurulur.
c) Davetiye,
ihzar ve tutuklama müzekkerelerinin yazdırılması ile ara kararının yerine
getirilmesine ilişkin diğer işlemler yaptırılır.
d) Yeni
açılan dava dosyalarında tensip kararı taslağı hazırlatılır.
e) Sonuçlandırılmamış
hazırlık evrakı veya mahkeme dosyaları inceletilerek, takip edilecek usul ve
sonuçları ile ilgili olarak düşüncelerini yazılı olarak hazırlamaları sağlanır.
f) Hazırlık
evrakı veya dava dosyaları hakkında karar taslakları hazırlatılır.
g) İlgili
yönetmelik ve genelge hükümlerine göre, Cumhuriyet savcılarının veya hâkimlerin
denetlemekle yükümlü oldukları kalem ve diğer adalet dairelerinin denetiminde
yanında staj yaptığı hâkim yada Cumhuriyet savcısının nezaretinde çalıştırılır.
İdarî Yargı Hâkim Adaylarının Mahkemelerde Çalıştırılma Esasları
Madde 6- İdarî yargı hâkim adaylarının stajları aşağıdaki
esaslar dahilinde yaptırılır:
a) Mahkeme
başkanının gözetimi altında büro ve kalem işlerinde çalıştırılır. Ancak, bir
defa görmekle öğrenilebilecek işler devamlı yaptırılmaz.
b) Duruşmalarda,
keşif ve bilirkişi incelemelerinde hazır bulundurulur.
c) Mahkeme
başkanı tarafından üyelere havale edilen dosyaların hazırlanmasında üyelerle
birlikte çalışırlar. Dosyaların kurula sunulmasına yardımcı olur.
d) Görüşmelerde
hazır bulundurulur.
e) Mahkeme
başkanı tarafından seçilip verilen dosyaların karar taslaklarını hazırlar.
f) İlgili
yönetmelik ve genelge hükümlerine göre mahkeme başkanının nezaretinde kalem
hizmetlerinin denetlenmesinde de çalıştırılır.
Stajın Süresi
Madde 7- "Adayların staj dönemi süresi onaltı aydır."
Adayların yabancı dil eğitimi için yurt dışına gönderilmeleri hâlinde
burada geçirdikleri süre stajlarından sayılır.
Staj Mahkemelerinin Tespiti
"MADDE
8 – Adayların stajlarını yapacakları staj mahkemeleri iki yılda bir olmak üzere
Ocak ayının üçüncü haftasında asil ve yedek üyelerin katılacağı toplantıda,
işlerin dağıtımı ve iş durumu göz önünde tutularak Hâkimler ve Savcılar Yüksek
Kurulunca belirlenir.
Belirlenen
staj mahkemelerinde hangi sıra ve ne kadar süreyle staj yaptırılacağına
komisyonlarca karar verilir.
Adlî
yargı hâkim ve savcı adayları;
a)
Genel stajda, ağır ceza, asliye ceza, sulh ceza, asliye hukuk, sulh hukuk ve
icra mahkemelerinde,
b)
Görev stajında;
1)
Hâkimliğe atanacaklar, üçüncü fıkranın (a) bendinde belirtilen mahkemeler yanında,
adalet komisyonlarınca belirlenen diğer ihtisas mahkemelerinde,
2)
Cumhuriyet savcılığına atanacaklar, ağır ceza, asliye ceza, sulh ceza
mahkemelerinin yanında, adalet komisyonlarınca belirlenen ve ceza yargılaması
yapan diğer ihtisas mahkemelerinde
görevlendirilirler.
1/6/2004 tarihli
ve 25479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Adlî Yargı Hâkim ve Savcı Adayları
ile İdarî Yargı Hâkim Adaylarının Meslek Öncesi Eğitimlerinin Yaptırılmasının
Esas ve Usullerine İlişkin Yönetmelik ekindeki (4) numaralı fiş düzenlenerek
stajın başında komisyonlarca adaylara teslim edilir."
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Adlî Yargı
Hâkim ve Savcı Adaylarının Stajı
Staj Yapılacak Yerler ve Süreleri
"MADDE 9 – Adlî yargı hâkim ve savcı adayları stajlarını,
genel staj ve görev stajı olmak üzere iki kısım halinde, aşağıdaki
sürelerde ve birbirini takip eden sıra
içinde yaparlar.
a)
Genel staj sekiz ay süreli olup;
1)
Bir ay Cumhuriyet başsavcılıklarında,
2) Bir ay diğer adalet dairelerinde,
3)
Üçer ay ceza ve hukukta olmak üzere altı ay mahkemelerde,
b)
Görev stajı sekiz ay süreli olup;
1)
Hâkimlik görevine atanacak adaylar için; üç ay ceza mahkemelerinde, üç ay hukuk
mahkemelerinde, iki ay Yargıtayda,
2)
Cumhuriyet savcılığına atanacak adaylar için; üç ay Cumhuriyet
başsavcılıklarında, üç ay ceza mahkemelerinde, iki ay Yargıtayda
yaptırılır."
Cumhuriyet Başsavcılıklarında Staj
Madde 10- Adlî yargı
hâkim ve savcı adayları Cumhuriyet başsavcılıklarında "yapacakları genel stajlarında";
a) Suç
ihbarı, şikâyet ve suç duyurusu üzerine yapılacak işlemler,
b) Hazırlık
soruşturmasının yürütülmesi,
c) Otopsi ve
keşif yapılması,
d) Tanık ve
bilirkişi dinlenmesi,
e) Arama, el
koyma ve tutuklama talebi ile bu işlemlere karşı yapılan itirazlar,
f) Cumhuriyet
savcısının delilleri değerlendirme yöntemleri,
g) İddianame
ve takipsizlik kararları ile diğer kararların düzenlenmesi,
h) İddia
makamının mahkemelerde temsili ve esas hakkındaki düşüncesini bildirme yöntemi,
ı) Ceza
infaz işlemleri,
i) İcra
müdürlükleri, noterlikler ve suç eşyası emanet memurluklarının denetimi,
j) Cumhuriyet
başsavcılığında kullanılan defter, karton ve basılı evrakın tanıtımı ve
kullanımı,
k) Cumhuriyet
savcılığı görevi ile ilgili diğer her türlü işlem
konularında uygulama yaptırılarak deneyim ve beceri kazandırılır.
"Cumhuriyet savcılığına
atanacak adaylar yapacakları görev stajlarında, yukarıda belirtilen konulardaki
deneyim ve becerilerinin yoğunlaştırılmasına yönelik olarak çalıştırılırlar.
Ayrıca bu adayların, kolluk birimlerinin çalışma usul ve esasları hakkında
bilgilendirilmelerine yönelik konferans ve seminerler düzenlenmesi, Cumhuriyet
başsavcılıklarınca sağlanır."
Diğer Adalet Dairelerinde Staj Süresi
"MADDE 11 – Adlî yargı hâkim ve savcı adayları diğer adalet
dairelerindeki genel stajlarını;
a)
On gün süreyle icra ve iflâs
müdürlüklerinde,
b)
On gün süreyle ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde,
c)
On gün süreyle noterliklerde
yaparlar."
Diğer Adalet Dairelerinde Staj
Madde 12- Adlî yargı
hâkim ve savcı adaylarına;
a) İcra ve
iflâs müdürlüklerindeki "genel stajlarında";
1- Takip
talebinin düzenlenmesi,
2- Ödeme ve
icra emrinin doldurulması, tebliği ve bunlara ilişkin diğer işlemlerin
yapılması,
3- Haciz
kararı verilmesi, uygulanması ve tutanağının düzenlenmesi,
4- Kıymet
takdiri, satış hazırlığı, satış ve paranın paylaştırılması,
5- İflâs
yoluyla takip,
6- Şikâyet ve
itiraz üzerine yapılacak işlemler,
7- İcra
harçları, tahsilât, reddiyat ve kasa işlemleri,
8- Dosya ve defterlerin
tanıtılması, tutulması ve düzenlenmesi,
b) Ceza infaz
kurumları ile tutukevlerindeki "genel stajlarında";
1- İnfaz
mevzuatı,
2- Ceza infaz
kurumları ile tutukevlerinin idaresi ve denetimi,
3- Hükümlü ve
tutukluların hastalık, ölüm, sevk ve nakil işlemleri,
4- Hükümlü ve
tutuklu dosyalarının düzenlenmesi,
5- Disiplin
işlemleri,
6- Hükümlü ve
tutukluların eğitim, öğretim ve ıslahı,
7- Hükümlü ve
tutukluların çalıştırılması,
8- Her türlü
tahliye işlemleri,
9- Döner
sermaye ve iş yurtları işlemleri,
c) Noterliklerdeki
"genel stajlarında";
1- Her türlü
noter işlemleri,
2- Noter
işlemlerinden alınan harç, damga vergisi ve resimleri,
3- Noterlerin
denetimi
konularında uygulama yaptırılarak deneyim ve beceri kazandırılır.
Mahkemelerde
Staj
Madde 13- Adlî yargı hâkim ve savcı adaylarına;
a) Ceza
mahkemelerindeki "genel stajlarında";
1- Dava
dosyalarının defterlere kaydedilmesi,
2- Tensip
kararının yazılması,
3- Sorgulama,
4- Duruşmanın
açılması ve yürütülmesi,
5- Ara
kararının alınması ve yazılması,
6- Talimat
işlemlerinin yapılması,
7- Tanık
dinlenmesi, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması,
8- Kısa karar
ve gerekçeli kararın yazılması,
9- Harç, vekâlet
ücreti ve yargılama giderlerinin hesaplanması,
10- Kanun yolları,
11- Tebligat işlemlerinin yapılması,
12- Mahkemelerde kullanılan defter ve basılı
evrakın tanıtımı ve kullanılması,
13- Mahkemelerin görevine giren diğer her türlü
işlem,
b) Hukuk mahkemelerindeki "genel stajlarında";
1- Dilekçe
üzerine yapılacak işlemler,
2- Tensip
kararının yazılması,
3- Duruşmanın
açılması ve yürütülmesi,
4- Taraf
teşkilinin sağlanması,
5- Tanık
dinlenmesi, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması,
6- Talimat
işlemlerinin yapılması,
7- Ara
kararının alınması ve yazılması,
8- Kısa karar
ve gerekçeli kararın yazılması,
9- Harç,
vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin hesaplanması,
10- Kanun yolları,
11- Tebligat işlemlerinin yapılması,
12- Mahkemelerde kullanılan defter ve basılı
evrakın tanıtımı ve kullanılması,
13- Mahkemenin gözetimi ve denetimine tâbi olan
kurum ve kuruluşların denetimi ile ilgili işlemlerin gösterilmesi,
14- Mahkemelerin görevine giren diğer her türlü
işlem